Flash Sitelerde Arama Motoru Optimizasyonu Nasıl Yapılır

Flash Sitelerde Arama Motoru Optimizasyonu Nasıl Yapılır?

Öncelikle kendinize sormanız gereken soru bir flash sitesine ihtiyacım var mı? sorusudur. Flash siteler görselliği ağır olan, metinsel içeriği genelde az olan, çoğu kez interaktif özellikler barındıran soru cevap gibi, oyun siteleri gibi kullanıcının katılımını amaçlayan, pek çoğu müzikle desteklenmiş eğlenceli yönü ağır olan sitelerdir. Buraya kadar yapılan tanımda flash site kulağa hoş geliyor, hatta kesin bir flash sitem olsun dediğinizi duyar gibiyim. Tabii ki bu sizin tercihiniz. Ancak bir web site sahibinin bir flash sitesinden ne bekleyeceğini bilmesinde yarar var. Bir tasarımcı olarak bu yazıda flash sitelerin artılarını ve eksilerini anlatacağım.

Flash sitenin ya da intronun splash page / açılış sayfası animasyon avantajları:

Vektörel çizimle yaratıldığı için animasyonlar gif animasyonlara oranla daha küçüktür, bilgisayara hızla yüklenir ve oynar
Fotoğraf albümleri eğer flash ve XML le hazırlanırsa hızla yüklenip şık efektlerle sergilenebilir
Panoramik görüntüler ya da 360 derece fotoğraf görüntülerini flash ile ayrıntılı olarak sergilemek mümkündür
Ürün fotoğrafları yakınlaştırıp detayını göstermek ve çeşitli açılardan sergileme imkanı verir
Flash + XML ile hazırlanan slideshow fotoğraf albümlerindeki fotoğrafları kopyelemek daha zordur özellikle mücevher tasarımcıları, fotoğraf sanatçıları, ressamlar bu tarz flash sunumları bu yüzden tercih ederler
İlgi çekicidir, yazı efektleriyle izleyicide sayfaya bakma isteği uyandırır
İstediğiniz fontu kullanma ve doğru görüntülenme imkanı sunar
İnteraktif butonlar eklenerek izleyicinin sayfaya katılımı sağlanır, örneğin interaktif haritalar flash ile tasarlanıp sunulduğunda izleyicinin tıklaması seçimi doğrultusunda bilgiye erişilir
Oyun siteleri genelde flash kullanır, video ve animasyonlar websitesinde tüm tarayıcılarda flash eklentisi olduğu müddetçe doğru görüntülenir
Ses ve müzik dosyaları eklenerek izleyiciyi eğlendirme amacı güder
Flash doğru kullanıldığında target oriented-hedef odaklı mantıkla ziyaretçiye istenilen mesajı kısa sürede verir

Bir flash sitesinin arama motoru optimizasyonu bir HTML sitesine oranla çok daha zordur. Doğru tasarlanmış bir flash sitesinin arama motorlarına uygunluğu elbette mümkündür ama çok daha uzun zaman alır ve tasarım fiyatı olarak her zaman daha pahalıdır. Flash sitelerin güncellenmesi daha zordur. Flash kullanılmış siteleri ikiye ayırmakta yarar var:
Birincisi sadece ilk sayfası (splash page), açılış sayfası animasyon/flash olan siteler
İkincisi sitenin tamamı, her sayfası flash olarak tasarlanmış olanlar

Sadece açılış sayfası flash olan sitelerin arama motoruna uygunluğu

Bir sitenin en önemli özelliği hızlı açılabilmesidir. Flash sayfanız ne kadar yavaş açılırsa sitenizi tıklayan ziyeretçilerin beklemekten vazgeçip başka bir siteye tıklaması çok mümkündür. Unutmayın ki internette bir sitenin açılmasını bekleme süresi sadece 4 saniyedir. Açılış sayfasını flash olarak tasarlarken sayfanın mümkün olduğunca hızlı açılmasına dikkat edilmelidir. Eklenen her ses dosyası, mp3 müzikler sayfa açılma hızını yavaşlatır. Müzik eklenirken bunu otomatik müzikle açılma yerine on off button / ses-aç kapa tıklama opsiyonu vermek son derece önemlidir. Zira kullanıyıcı en çok rahatsız eden yüksek sesli bir sitenin birdenbire açılmasıdır. Ayrıca unutmayın herkesin müzik zevki farklıdır, sizin çok sevdiğiniz bir şarkıyı ziyaretçilerinizin çok seveceği anlamına gelmez. Sevdiğiniz bir şarkıcının eserini mp3 olarak koymanız aslında çoğu kez copyright telif haklarının çiğnendiği anlamına gelir. Eser sahibine ödeme yapmadan bir parçayı internette yayınlamanız telif hakkının ihlalidir. Eğer siteniz özellikle ticari bir site ise hakkınızda dava açılmaması için buna dikkat etmeniz gereklidir. Kullandığınız müzik dosyası flash+XML olarak hazırlanırsa internette indirme hızı artar. Arama motorları flash dosyanın içeriğini göremeyeceği için açılış sayfasının HTML versiyonunu eklemek her zaman tercih edilmelidir. Müzikle açılan flash splash page siteyi sürekli ziyaret etmek isteyenleri bir süre sonra rahatsız edebilir. Bu yüzden introyu geç butonu ya da linki, animasyonu seyretmeden sitenin diğer sayfalarına ulaşabilmeye olanak sağlayan linke tıklama imkanı vermek çok önemlidir. Arama motorlarına uygun bir flash sitenin kodu doğru yazılmalıdır. İyi tasarlanmış bir site aslında iki tarafa da hitap etmelidir; yani ziyaretçiye ve arama motorlarına. Sıradan web kullanıcıları sitenin görsel içindeki resimlere, animasyonlara, seslere ve yazılı metne bakar. Arama motorları ise sayfa içeriğini barındıran kodlarına.
Arama motorları siteleri meta taglarına bakarak indexler. Bu nedenle sitede mutlaka bulunması gereken keywords/anahtar kelimeler, meta tag, alt tag, title/başlık ve page description/sayfa tanımlama yazılmış olmalıdır. Arama motorlarının siteyi daha çabuk bulmasına ve her sayfayı görmesine yardımcı olan, site map/site haritası mutlaka eklenmelidir. Google arama motoru sitemap.xml tercih ederken yahoo arama motoru ise sitemap.txt tercih eder. Her ikisinin de sitede yer almasında yarar vardır. Arama motorları kendilerine özgü geliştirdikleri programlarla (örümcekler, crawlers, site robots, site robotları olarak adlandırılır) sitenizdeki meta taglarını okuyup sitede yer alan linklerini kısa sürede kontrol ederler. Bir web sayfasının başında başında mutlaka o sitenin dilini belirten kod yazılmalıdır. Genelde iyi arama motorları İngilizcedir, dil tanımı o sitenin hangi dilde arama motorlarında yer alması gerektiğini belirten ve hangi dilde tarayıcılar tarafından doğru görüntülenmesini belirten tanımlamadır.
Örneğin Türkçe hazırlanmış bir sitenin dil kodu şu şekilde belirtilmelidir:
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8" />
<meta http-equiv="content-language" content="tr" />

Eğer site iki dilde ya da daha çok dilde tasarlanmışsa bu diğer dillerin de kodunun mutlaka ana sayfada belirtilmesini gerektirir.
Örneğin Türkçe ve ingilizce hazırlanmış bir sitenin dil kodu şu şekilde belirtilmelidir:
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8" />
<meta http-equiv="content-language" content="tr" />
<meta http-equiv="content-language" content="en" />

Flash olarak tasarlanmış web sitesinin arama motoru optimizasyonu

Tamamı flash olarak hazırlanmış web sitesinin eğer HTML versiyonu yoksa arama motorlarında üst sıralarda yer alması neredeyse olanaksızdır. Tabii ki bunun istisnai örnekleri vardır. İnternette ve basılı yayın organlarında çok iyi reklam verilen siteler zaten belli bir kitleye ulaşmış olan markaların siteleri arama motorlarında üst sıralarda yer alır.
Örneğin nike.com sitesi flash ile tasarlanmış bir sitedir. Tabii ki Nike dünyaca ünlü bir marka oluğu için bu sitenin arama motorlarında bulunması son derece kolaydır. Eğer basılı medyada fazla reklam vermeyecekseniz, tanınmış bir marka değilseniz sitenizi sadece flash ile yaptırmışsanız, eğer sitenizin HTML diliyle hazırlanmış bir versiyonu yoksa çok fazla hayale kapılmayın, zira internette buna benzeyen yüzlerce site, üç beş kişinin ziyaret ettiği bir alanda yer alacaktır. Eğer sitenizden beklentiniz, şık olsun, değişik olsun, güzel süslü bir kartvizit gibi bir kaç tanıdığınıza veya müşterinize verdiğiniz bir davetiye olmaktan öteye gitmeyecektir. Arama motorlarının bir flash sitesinin içeriğini görebilmesi için bunun HTML versiyonu olarak hazırlanması dışında pdf olarak da tasarlanıp konulması da yararlı olabilir. Varsayalım siz bir flash site sahibisiniz ve siteniz arama motorlarında bulunamıyor. Yukarıda uzun uzun anlattığım yazıdan çaktırmasanızda pek bir şey anlamadınız. Peki bu yazdıklarımı en basit bir biçimde şöyle ifade edeyim: Flash sitesini film gibi düşünün, bir filmin içeriğini arama motorları göremez. Arama motorları ancak yazıyı okuyabilir. Yani sizin filmin konusu yazılı olarak internette yer almıyorsa o sizin pek özene bezene yaptırdığınız flash siteniz hiç bir işe yaramaz. Zira internette kimse bulmayacaktır. Siteniz şıktır, kendine özgüdür, içeriği kolayca çalınamaz ama arama motorlarına uygunluğu açısından sorunludur da. Bu durumda iki seçeneğiniz var.
Birincisi sitenizin vakit kaybetmeden HTML versiyonunu tasarlatıp yayınlayın. İkincisi tekrar buna para vermek istemiyorum diyorsanız daha pahalı ve zahmetli olan internette reklamını yapmakla uğraşmaya başlayın. Medyaya, gazetelere, diğer internet sitelerine (Google Adwords, Yahoo Adsense) gibi reklam verin. Ben tasarımcıma sordum benim site arama motorlarına uygun tasarlanmış diyor ama sitem internette yayınlanalı iki ay oldu ben arama motorlarında bulamıyorum diyorsanız buna cevabım şudur. Sitenizin koduna bakın.
Yapmanız gereken bakmak istediğiniz siteyi açın tamamı yüklenene dek bekleyin sonra menülerden kaynak koduna tıklayıp bakın bunu şöyle yapabilirsiniz;
FireFox için, View >> Page Source yani Görünüm >> Kaynak kodu
İnternet Exporer için, View >> Source yani Görünüm >> Kaynak
tıklayın.
Eğer halen kaynak kodunu göremediyseniz sayfa üzerinde sağ tıklatın ve tutun Esc, Boşluk ya da Enter e basın sağ tuşu bırakın. Bu şekilde sağ tuş menüsü görünmesi gerekir. Kaynak kodu açıldığında yukarıda yazdığım kodlamaların yapılıp yapılmadığına bakın. Bir sitenin HTML kodlarını görebilmek için Internet Explorer'da View menüsünden Source (Görünüm/Kaynak) menüsünü tıklayın. Açılan sayfayı txt dosyasında (Not Defteri) HTLM kodlarını kesip yapıştırabilir, HTML dilinden anlayan birine bunları gösterip sitenizin arama motorlarına uygun olup olmadığını sorgulayabilirsiniz. Normal şartlarda bir HTML sitesi doğru tasarlandıysa iki ya da üç hafta içerisinde arama motorlarında yer alır.

Flash site yaptırmak istiyorum nelere dikkat etmeliyim diye sorarsanız:

Sitenizi Flash ve HTML versiyonu da olmak üzere tasarlatın.
Sitenizin navigasyonunu, diğer sayfalara açılan linkleri Flash tasarlamak yerine HTML diliyle tasarlatın.
Unutmayın HTML+CSS kullanılarak hazırlanmış siteler son derece şık tasarımlar yapılabilmesinin yanısıra WC3 (W3C Markup Validation Service) kodlamasına da uygun olmalıdır.
Web sitenizin görüntüsünü tüm tarayıcılarda test edin, zira sadece internet explorer da açılan siteler size ziyaretçi kaybettirir. Browser Camp sitesinde kendi site adresinizi girerek web sitenizin diğer tarayıcılarda nasıl göründüğünü kontrol edebilirsiniz.
Sitenizdeki sayfalara konularına uygun başlıkları ve sayfa isimleri verin, sitenizde yer alan her sayfanın içerigine uygun anahtar kelimelerinizden yararlanarak başlık ve isim vermek faydalıdır.
Mutlaka bir site haritası ekleyin sitemap.xml ve sitemap.txt olarak
Web sitenizde robots.txt ve keywords.txt, bulunmalı, bunlar arama motorlarının sitenizi bulumasına ve üst sıralarda yer almasına yardımcı olur.
Flash sitenizin doğru görüntülenmesini ve içeriğini belirten meta dataların doğru yazılması gerekir.

Son bir not daha flash siteler halen hükümet kurumlarınca ve bazı iş yerleri tarafından bloke edilmektedir. Zira pek çok oyun sitesi flash ile tasarlanmıştır şirketler çalışanlarının bu sitelere girmesini engellemek için bloke ederler. Özellikle bankalar flash sitelere erişimi güvenlik gerekçesiyle engeller. Eğer potensiyel ziyaretçileriniz çalışan kesimse flash sitenizin mutlaka bir HTML versiyonunu da yayınlatın.

Yazan NUR KARLICA IVERSON
Ocak 2009

Flash: Flash Macromedia firmasının çıkarmış olduğu internet kullanıcılarının, ve web tasarımcılarının kullandığı bir vektörel programdır. Bu program vektörel görüntüler yaratıp ve bu görüntüler üzerinde hareketlendirmeler yaparak animasyonları oluşturur. Flash sadece animasyon görüntüleriyle sınırlı değildir, ses ve javascipt gibi yazılım kodlarını da barındırarak interaktif bir sunuma olanak verir.